Style kierowania - Siatka kierownicza, Blake i Mouton - Norman Benett Group szkolenia, coaching i mentoring

Style kierowania – Siatka kierownicza, Blake i Mouton

Style kierowania – Siatka kierownicza, Blake i Mouton.

Troska o pracownika czy nastawienie na zadania?
Badania nad przywództwem przybierały różne kierunki, na początku próbowano
zidentyfikować i zdefiniować cechy odróżniające liderów od nie-liderów, zakładając, iż o byciu
przywódcą decydują pewne predyspozycje osobowościowe i cechy charakteru. Badaniom tym
towarzyszyło przekonanie, iż przywództwo jest czymś stałym, w pewnym sensie wrodzonym,
niewyuczalnym. Dopiero dalsze badania, koncentrujące się na identyfikowaniu i opisywaniu
zachowania przywódców/liderów zmieniło radykalnie to przekonanie. Przywództwa można się
nauczyć. Pewne predyspozycje osobowościowe pomagają w byciu przywódcą, nie są jednak one
warunkiem wystarczającym do tego by być skutecznym przywódcą. Efektywne, skuteczne
przywództwo wymaga ciągłej pracy nad sobą, pracy nad własnym stylem kierowania.

Siatka kierownicza, Blake i Mouton

Obserwowane w różnych sytuacjach i na przestrzeni dłuższego czasu zachowanie przywódców
wykazuje pewne stałości. Owe stałości składają się na tzw. styl kierowania danej osoby. Istnieje
wiele koncepcji stylów kierowania, wśród których do najbardziej znanych zalicza się „Siatkę
kierowniczą”. Autorzy tej koncepcji – Blake i Mouton wyodrębnili dwa podstawowe czynniki,
decydujące o stylu kierowania: nastawienie na relacje (skoncentrowanie na pracowniku)
i nastawienie na wykonanie zadań (skoncentrowanie na produkcji).

Nastawienie na relacje (ang. consideration) – przełożony wspiera i motywuje swoich
pracowników, interesuje się potrzebami i oczekiwaniami pracowników, zadowoleniem z pracy,
ich prywatnymi i zawodowymi celami. Jest osobą otwartą i dostępną, ceni dwukierunkową
komunikację, często przyjmuję rolę coacha i doradcy. Uznanie, szacunek i wsparcie to najczęściej
stosowane przez niego sposoby zarządzania.
Nastawienie na wykonanie zadań (ang. initiating structure) – przełożony interesuje się
wyłącznie pracą, która ma zostać wykonana. Zajmuje się organizacją, planowaniem, koordynacją
i rozwiązywaniem problemów. Jego mocną stroną jest umiejętność strukturyzowania zadań,
określanie sensownych celów i tworzenie planów ich realizacji. W organizacji, w której zarządza
dominuje podejście zadaniowe, pracownicy są kontrolowani i kładzie się silny nacisk
na wydajność.

Badania przeprowadzone w Ohio State University wykazały, że silna koncentracja na produkcji
prowadzi do częstych zwolnień lekarskich, dobrowolnych zwolnień z pracy i do ogólnego
niezadowolenia pracowników z wykonywanej pracy. W przeciwieństwie, silne nastawienie na
relacje prowadzi do zadowolenia pracowników, silnego poczucia przynależności grupowej
i identyfikacji z przedsiębiorstwem. Przedstawione badania dostarczają również ciekawych
informacji na temat spostrzeganej przez przełożonych skuteczności zachowania liderów
w zależności od preferowanego nastawienia (relacje lub zadania). Liderzy liczący się z innymi
bardziej dbali o przyjazną pracę i wysokie morale pracowników, ale przez własnych przełożonych postrzegani byli jako mniej skuteczni, ponieważ niechętnie udzielali nagan czy
narzucali wysokie wymagania. Natomiast przywódcy dążący do ustrukturyzowania mniej
troszczyli się o satysfakcję pracowników, lecz zwierzchnicy uznawali ich za bardziej
skutecznych.

Siatka kierownicza, Blake i Mouton

Tabela 1 Przykłady twierdzeń towarzyszące poszczególnych zachowaniom kierowniczym

Biorąc pod uwagę te dwa wymiary – nastawienie na relacje i nastawienie na wykonanie zadań,
Blake i Mouton zbudowali wykres, w którym uwzględnili 81 różnych stylów kierowania,
będących mieszanką pięciu stylów podstawowych, oznaczonych symbolami 1.1, 1.9., 5.5., 9.1. i
9.9. Każdy kierownik powinien zmierzać w kierunku pola 9.9, stylu idealnego.

Style kierowania:

Styl 1.1 – styl nieingerujący, charakteryzuje się niskim nastawieniem zarówno na ludzi, jak i na
zadania. Wyraża dążenie do tego, by przy możliwie najmniejszym wysiłku doprowadzić do
wykonania zadania i utrzymać grupę w całości (zarządzanie nieinterwencyjne).
Styl 9.1 – styl autokratyczny, inaczej zadaniowy, charakteryzuje kierowników nastawionych
na realizację planów, nawet kosztem ludzi. Tutaj pracownik się nie liczy, ważne są tylko zadania
i przydatność pracownika do ich wykonania (zarządzanie zadaniowe).
Styl 1.9 – styl demokratyczny, odpowiada typowi kierownika, dla którego podstawową
wartością jest podwładny, a więc na jego potrzeby, emocje i nastroje skierowana jest uwaga
(zarządzanie rekreacyjne).
Styl 5.5 – styl pośredni, który wyraża kompromis pomiędzy dbałością o dobrą atmosferę pracy
i interesami organizacji. W negatywnym aspekcie wyraża brak chęci do zmian (zarządzanie
środka).
Styl 9.9 – styl kompleksowy, zwany również zintegrowanym, kierownik uzyskuje znaczące
efekty dzięki zintegrowaniu celów pracowniczych z celami organizacji (zarządzanie zespołowe).

Rysunek 1 Siatka stylów kierowania, Blake & Mounton (1964)

Rysunek 1 Siatka stylów kierowania, Blake & Mounton (1964)

Słabość modelu: Model Siatki kierowniczej obrazuje wprawdzie wiele różnych stylów
kierowania, nie uwzględnia jednak czynników sytuacyjnych, wpływających także na skuteczność
danego stylu.
Nie ma idealnego stylu kierowania, efektywność danego zachowania kierowniczego określa
sytuacja, w której znajduje się lider i grupa. I tak efektywność stylu kierowania może zależeć od
takich czynników sytuacyjnych jak np.:
 branża, w której organizacja się specjalizuje (produkcja, usługi, np.: reklama)
 sytuacja, w której organizacja się znajduje (zarządzanie w kryzysie)
 relacje pomiędzy pracownikami a przełożonymi (akceptacja, sympatia)

Twórzmy świat do którego inni zechcą przynależeć

Jeśli chcesz otrzymywać więcej takich inspiracji coachingowych, zapisz się na newsletter:


Źródło: Materiały szkoleniowe przygotowane w ramach projektu:
NAUKA – Nowoczesna Administracja Uczelni i Kadra Akademicka
„Zarządzanie zespołem”
Opracowanie: Krzysztof Jaśkiewicz
Akademia Morska Szczecin

Related Posts

Leave a Reply!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Translate »