Akredytacja coacha i mentora – czy naprawdę ma znaczenie?

Certyfikat mówi, że byłeś na kursie. Akredytacja mówi coś więcej o jakości drogi, którą przeszedłeś.

Jedno z pytań, które regularnie słyszę od osób zainteresowanych coachingiem lub mentoringiem, brzmi:

Czy akredytacja naprawdę jest potrzebna?

Przecież można być dobrym coachem bez akredytacji. Można być świetnym mentorem bez logo międzynarodowej organizacji na certyfikacie. Można też ukończyć bardzo wartościowy program, który nie posiada żadnej zewnętrznej akredytacji. I to wszystko jest prawdą. Akredytacja sama w sobie nie czyni nikogo świetnym coachem ani mentorem. Podobnie jak prawo jazdy nie czyni automatycznie świetnym kierowcą. Jednak mówi coś bardzo ważnego. Pokazuje, według jakich standardów przebiegało przygotowanie do wykonywania określonej roli zawodowej.

Dlatego pytanie nie powinno brzmieć wyłącznie: „Czy potrzebuję akredytacji?”. Lecz: Jakiej jakości drogi rozwoju zawodowego szukam?

• Jakiej jakości drogi rozwoju zawodowego szukam?
• Co właściwie oznacza akredytacja w coachingu i mentoringu?

W świecie coachingu i mentoringu spotykamy wiele różnych określeń: certyfikat, dyplom, zaświadczenie, akredytacja, kwalifikacja. Nie oznaczają one jednak tego samego. Certyfikat ukończenia szkolenia potwierdza przede wszystkim, że uczestnik zrealizował określony program.

Akredytacja programu oznacza natomiast, że jego jakość została odniesiona do zewnętrznych standardów określonych przez niezależną organizację zawodową.

Programy mogą być akredytowane na różnych poziomach:

• Foundation,
• Practitioner,
• Senior Practitioner,
• Master Practitioner.

Foundation,	Practitioner,	Senior Practitioner,	Master Practitioner.

Każdy kolejny poziom wiąże się z innym poziomem doświadczenia, głębokości pracy i wymagań stawianych osobom rozwijającym się w roli coacha lub mentora. Dlatego warto zwracać uwagę nie tylko na to, czy kurs jest akredytowany, lecz również na jakim poziomie posiada akredytację.

Tu film dokładnie opisujący czym jest akredytacja i jakie są poziomy akredytacji

Akredytacja coacha a akredytacja kursu – to nie jest to samo

Tutaj pojawia się ważne rozróżnienie. Akredytowany może być program szkoleniowy, ale indywidualną akredytację może mieć również konkretny coach lub mentor. W systemie EMCC są to dwa różne rozwiązania.

EQA EMCC – akredytacja programu szkoleniowego

EMCC Global Quality Award (EQA) dotyczy programów kształcenia coachów i mentorów. Oznacza, że program został odniesiony do określonych przez EMCC Global standardów dotyczących między innymi kompetencji, jakości procesu kształcenia i przygotowania uczestników do praktyki zawodowej.

EMCC Global Individual Accreditation (EIA) dotyczy natomiast konkretnej osoby. Coach lub mentor ubiegający się o taką akredytację musi wykazać odpowiedni poziom doświadczenia i praktyki zawodowej oraz spełnić wymagania określone dla danego poziomu.

EMCC Global przewiduje cztery poziomy indywidualnej akredytacji:

• Foundation,
• Practitioner,
• Senior Practitioner,
• Master Practitioner.

To ważne rozróżnienie. Ukończenie akredytowanego kursu i posiadanie indywidualnej akredytacji zawodowej to dwie różne rzeczy.

Jej wartość widzę przede wszystkim w czterech obszarach.

1. Standard

Coaching i mentoring są zawodami opartymi na relacji. To sprawia, że łatwo sprowadzić naukę tych profesji do poznawania kolejnych technik, modeli i zestawów pytań. Tymczasem profesjonalna praktyka oznacza znacznie więcej.

Potrzebne są między innymi:

• umiejętność budowania relacji,
• kontraktowanie,
• świadomość swojej roli,
• odpowiedzialność za granice,
• refleksyjność,
• etyka,
• rozwój własnej praktyki,
• świadomość wpływu, jaki wywieramy na klienta.

Standard tworzy więc pewną mapę zawodu. Nie odpowiada za coacha czy mentora, ale pokazuje, jakie obszary profesjonalnej praktyki powinny być rozwijane.

2. Jakość

Można stworzyć dwudniowe szkolenie, nazwać je „Akademią Profesjonalnego Coachingu” i wręczyć uczestnikom efektowny certyfikat. Sam certyfikat niewiele mówi o jakości programu. Dlatego zewnętrzna akredytacja ma znaczenie. Nie opiera się wyłącznie na deklaracji organizatora, że jego kurs jest „najlepszy”, „profesjonalny” czy „kompleksowy”. Program musi zostać odniesiony do zewnętrznych kryteriów. Dzięki temu osoba wybierająca akredytowany kurs coachingu lub mentoringu otrzymuje dodatkowy punkt odniesienia przy podejmowaniu decyzji. Oczywiście nie zwalnia jej to z dokładnego sprawdzenia programu, kadry, sposobu prowadzenia zajęć, ilości praktyki czy superwizji. Akredytacja jest ważnym kryterium. Nie powinna być jedynym.

3. Transparentność

Dobra szkoła coachingu lub mentoringu powinna jasno informować:

• czego uczy,
• do jakiego poziomu przygotowuje,
• ile trwa program,
• ile zawiera praktyki,
• jakie są wymagania wobec uczestników,
• według jakich standardów pracuje.

Akredytacja pomaga tę transparentność zwiększyć. Jeżeli program posiada EQA na poziomie Foundation, powinien być tak przedstawiany. Jeżeli posiada EQA Practitioner – również powinno być to jasno zakomunikowane. Nie każdy kurs coachingu musi być kursem Practitioner i nie każdy uczestnik od razu potrzebuje tak zaawansowanego programu. Więcej o różnicy między tymi poziomami pisaliśmy w artykule „Kurs Foundation czy Practitioner? Na czym naprawdę polega różnica w rozwoju coacha i mentora?” To dwa różne etapy tej samej drogi zawodowej.

4. Wiarygodność zawodowa coacha i mentora

Rynek coachingu i mentoringu dojrzewa. Klienci indywidualni, firmy oraz działy HR coraz częściej pytają nie tylko o doświadczenie, lecz także o przygotowanie zawodowe coacha lub mentora. I bardzo dobrze. Jeżeli powierzamy komuś rozmowę dotyczącą ważnych decyzji zawodowych, zmiany, rozwoju kompetencji czy funkcjonowania w roli lidera, mamy prawo wiedzieć, w jaki sposób ta osoba przygotowała się do swojej pracy. Akredytacja może być jednym z elementów budujących taką zawodową wiarygodność.

• Nie zastępuje doświadczenia.
• Nie zastępuje rekomendacji klientów.
• Nie zastępuje efektów pracy.

Ale pomaga pokazać, że praktyka zawodowa została odniesiona do rozpoznawalnych standardów.

Czym w takim razie różni się akredytacja od certyfikacji czy od kursu lub szkolenia dyplomowanego

Co indywidualna akredytacja EIA mówi o coachu lub mentorze?

Indywidualna akredytacja EIA nie jest jedynie kolejnym znakiem, który można umieścić przy nazwisku. Jest informacją dla klienta, organizacji i rynku, że praktyka coacha lub mentora została odniesiona do określonych standardów zawodowych. Można powiedzieć, że EIA pełni kilka ważnych funkcji.

Zapewnia klientów o poziomie Twoich umiejętności

Klient nie zawsze potrafi samodzielnie ocenić przygotowanie coacha lub mentora przed rozpoczęciem współpracy. Akredytacja daje mu dodatkowy punkt odniesienia. Pokazuje, że dana osoba nie tylko deklaruje swoje kompetencje, lecz poddała swoją praktykę ocenie według określonych kryteriów.

Podnosi zawodową wiarygodność

W zawodach opartych na relacji zaufanie ma ogromne znaczenie. Akredytacja nie zastępuje doświadczenia ani rezultatów pracy, ale może wzmacniać wiarygodność profesjonalisty. Szczególnie w pracy z organizacjami, działami HR i klientami biznesowymi może być czytelnym sygnałem, że coach lub mentor pracuje w określonym standardzie.

Wyróżnia jako profesjonalistę pracującego według uznanych standardów

EMCC wskazuje, że indywidualna akredytacja oznacza, iż praktyka została oceniona według międzynarodowych standardów. To ważna różnica pomiędzy osobą, która po prostu nazywa siebie coachem lub mentorem, a osobą, która zdecydowała się poddać swoją praktykę zewnętrznej ocenie.

Pokazuje, że stale rozwijasz swoje umiejętności

Akredytacja nie kończy procesu uczenia się. Wręcz przeciwnie. EMCC wymaga ciągłego rozwoju zawodowego, refleksyjnego uczenia się oraz regularnej superwizji. Dzięki temu akredytacja nie jest potwierdzeniem jednorazowo zdobytej wiedzy, ale elementem szerszej drogi profesjonalnego rozwoju.

EIA potwierdza, że Twoja praktyka została oceniona w odniesieniu do profesjonalnych standardów, etyki, refleksyjnego uczenia się i superwizji.

Indywidualna akredytacja EIA nie potwierdza wyłącznie tego, że coach lub mentor zdobył określoną liczbę godzin doświadczenia. Jej znaczenie jest szersze. Akredytacja EIA pokazuje więc gotowość do pracy w sposób świadomy i odpowiedzialny. Oznacza również, że praktyk nie opiera się wyłącznie na własnym przekonaniu, że pracuje dobrze, ale jest gotów poddać swoją praktykę zewnętrznym standardom i regularnej refleksji.

Dlatego można powiedzieć, że EIA nie jest tylko potwierdzeniem kompetencji. Jest również potwierdzeniem dojrzałości zawodowej i gotowości do odpowiedzialnego wykonywania zawodu. To właśnie odróżnia akredytację od zwykłego certyfikatu ukończenia kursu. Motywuje do dalszych odkryć i własnego wkładu

Im wyżej na ścieżce akredytacyjnej, tym mniej chodzi wyłącznie o „spełnienie wymagań”, a coraz bardziej o świadomy rozwój własnego sposobu pracy. Szczególnie na najwyższym poziomie EMCC zwraca uwagę nie tylko na doświadczenie, lecz również na wkład w rozwój profesji. Dlatego akredytacja może być nie tylko potwierdzeniem osiągniętego poziomu, ale także impulsem do dalszych odkryć, rozwijania własnej praktyki i dzielenia się doświadczeniem z innymi.

W Norman Benett od lat budujemy ścieżkę rozwoju coacha i mentora w oparciu o standardy EMCC.

Obecnie cztery nasze programy posiadają akredytację EQA EMCC:

Coaching Foundation

Program przeznaczony przede wszystkim dla osób, które chcą poznać fundamenty coachingu, nauczyć się podstaw prowadzenia rozmowy coachingowej i świadomie wykorzystywać kompetencje coachingowe w swojej pracy.

Mentoring Foundation

Podstawowy program przygotowujący do prowadzenia procesu mentoringowego oraz rozumienia roli mentora, relacji mentoringowej i granic pomiędzy mentoringiem, coachingiem, doradztwem czy nauczaniem.

Coaching Practitioner

Rozbudowany program dla osób, które chcą rozwijać coaching jako profesjonalną praktykę zawodową. Tutaj sama znajomość modelu rozmowy już zdecydowanie nie wystarcza. Potrzebne są praktyka, superwizja, informacja zwrotna, praca nad własnym stylem oraz rozwój kompetencji wymaganych w profesjonalnej pracy z klientem.

Mentoring Practitioner

Program rozwijający profesjonalną praktykę mentoringową, przeznaczony dla osób, które chcą świadomie łączyć kompetencje coachingowe z własną wiedzą i doświadczeniem. To właśnie tutaj szczególnie ważne staje się rozumienie różnicy pomiędzy dawaniem gotowych odpowiedzi a wykorzystywaniem doświadczenia w sposób, który nadal wspiera samodzielność klienta.

Szerzej opisujemy to również w artykule „Dobry mentor to coach + doświadczenie”.

Akredytowany program może ułatwić drogę do EIA EMCC

Jednym z praktycznych powodów wyboru programu posiadającego EQA jest również możliwość kontynuowania rozwoju w kierunku indywidualnej akredytacji EIA EMCC. Absolwent odpowiedniego programu EQA może korzystać ze ścieżki przewidzianej dla absolwentów programów akredytowanych. Nie oznacza to jednak, że po odebraniu dyplomu uczestnik automatycznie staje się akredytowanym coachem lub mentorem. I bardzo dobrze. Indywidualna akredytacja dotyczy bowiem nie tylko ukończonej edukacji, lecz również realnej praktyki zawodowej. Przykładowo EMCC Global wskazuje obecnie dla poziomu Foundation między innymi minimum rok doświadczenia, 50 godzin pracy z klientami i pięciu klientów. Na poziomie Practitioner są to co najmniej trzy lata praktyki, 100 godzin pracy z klientami i dziesięciu klientów. Wymagane są również elementy związane z dalszym rozwojem zawodowym, refleksyjnym uczeniem się oraz superwizją. To pokazuje coś bardzo ważnego: profesjonalnego coacha lub mentora nie tworzy sam kurs. Tworzy go połączenie edukacji, praktyki, refleksji, superwizji i doświadczenia.

Czy każdy dobry kurs musi mieć akredytację?

Nie.

I to również warto powiedzieć jasno. W Norman Benett prowadzimy również programy, które nie posiadają EQA, a które są ważną częścią naszej ścieżki rozwojowej. Przykładem jest Team Coaching oraz Coaching Masterclass. Są to programy rozwojowe przeznaczone dla osób, które chcą poszerzać swój warsztat i rozwijać kolejne obszary praktyki. Nie przedstawiamy ich jednak jako programów akredytowanych, ponieważ nimi nie są. To właśnie jest dla mnie częścią zawodowej transparentności. Akredytacja jest jednym ze sposobów potwierdzania jakości programu. Nie jest jedynym możliwym sposobem tworzenia wartościowej edukacji. Dlatego wybierając szkolenie, warto patrzeć szerzej.

Jak wybrać akredytowany kurs coachingu lub mentoringu?

Sama informacja „kurs akredytowany” nie powinna kończyć poszukiwań. Warto zadać kilka dodatkowych pytań.

Kto akredytuje program?

Sprawdź, jaka organizacja stoi za daną akredytacją i jakie standardy reprezentuje.

Na jakim poziomie akredytowany jest kurs?

Foundation i Practitioner oznaczają różne poziomy przygotowania. Wybór powinien wynikać przede wszystkim z celu, w jakim chcesz się rozwijać.

Ile miejsca zajmuje praktyka?

Coachingu i mentoringu trudno nauczyć się wyłącznie z prezentacji. Potrzebne są rozmowy, ćwiczenia, obserwacja, informacja zwrotna oraz możliwość popełniania błędów w bezpiecznych warunkach edukacyjnych.

Czy w programie jest superwizja?

Wraz z rozwojem praktyki zawodowej coraz ważniejsza staje się umiejętność refleksji nad własnym sposobem pracy. Dlatego superwizję traktujemy jako jeden z ważnych elementów profesjonalizacji coachingu i mentoringu.

Kto prowadzi zajęcia?

Akredytacja programu jest ważna, ale ostatecznie uczymy się od ludzi. Warto więc sprawdzić doświadczenie zawodowe osób prowadzących, ich praktykę coachingową lub mentoringową oraz doświadczenie w kształceniu innych.

Co możesz zrobić po ukończeniu programu?

Dobry kurs powinien być częścią dalszej drogi, a nie ślepą uliczką zakończoną wręczeniem dyplomu. Warto więc sprawdzić, jakie możliwości dalszego rozwoju daje program. Więcej o całej ścieżce pisaliśmy w artykule „Rozwój coacha i mentora – jak zaplanować swoją drogę od pierwszego kursu do profesjonalnej praktyki?”

Akredytacja nie zrobi z nikogo świetnego coacha. Ale dobrze ustawia drogę

To chyba najważniejsza myśl tego artykułu. Można mieć dyplomy i pracować przeciętnie. Można też nie posiadać akredytacji i być bardzo dobrym praktykiem. Dlatego nigdy nie traktowałbym akredytacji jako automatycznej gwarancji jakości konkretnej osoby. Widzę ją inaczej.

Jako punkt odniesienia.

• Jako zgodę na to, że zawód coacha czy mentora nie polega wyłącznie na intuicji i dobrych intencjach.
• Jako gotowość do pracy według określonych standardów.
• Jako zobowiązanie do uczenia się, refleksji, etyki i dalszego rozwoju.
• I wreszcie – jako informację dla klienta:

nie twierdzę wyłącznie, że pracuję profesjonalnie. Jestem gotowy odnieść swoją praktykę do standardów wykraczających poza moją własną ocenę.

Czy warto więc wybierać akredytowany kurs?

Jeżeli myślisz o coachingu lub mentoringu zawodowo, odpowiedź jest dla mnie dość prosta. Warto wybierać takie kursy, które nie tylko uczą, ale również przygotowują do funkcjonowania w uznanych standardach.

Warto wybierać takie kursy, które nie tylko uczą, ale również przygotowują do funkcjonowania w uznanych standardach.

Nie dlatego, że akredytacja zastąpi talent, doświadczenie czy jakość relacji z klientem. Nie zastąpi. Ale może sprawić, że od początku rozwijasz się na dobrze zaprojektowanej drodze. A w zawodach, w których podstawowym narzędziem pracy jesteśmy często my sami, jakość tej drogi naprawdę ma znaczenie. Merytorycznie tekst opiera się na aktualnym systemie EMCC Global: EQA jest pięcioletnią akredytacją programów szkoleniowych spełniających standardy jakości, a EIA dotyczy indywidualnego coacha lub mentora i występuje na czterech poziomach. EMCC Global EMCC Poland również opisuje akredytację jako potwierdzenie przestrzegania zawodowych standardów i Globalnego Kodeksu Etycznego. emccpoland.org

I jeszcze jedna ważna rzecz. Akredytowany kurs to nie tylko potwierdzenie jakości programu. Może być również pierwszym krokiem do indywidualnej akredytacji EIA EMCC, ponieważ absolwenci programów EQA mogą korzystać z uproszczonej ścieżki aplikowania. Jak działa tak zwana szybka ścieżka, dla kogo jest dostępna i co trzeba zrobić, żeby z niej skorzystać? O tym w następnym artykule.