Foundation uczy, jak zacząć. Practitioner uczy, jak robić to profesjonalnie.
Wiele osób kończy pierwszy kurs coachingu lub mentoringu i zadaje sobie pytanie: „Czy jestem już gotowy do profesjonalnej pracy?”.
To bardzo naturalne pytanie. Poziom Foundation daje bowiem solidne podstawy. Pozwala poznać rolę coacha lub mentora, strukturę procesu oraz najważniejsze narzędzia. Jednak fundament to dopiero początek drogi.
Poziom Practitioner idzie znacznie dalej. Nie chodzi już wyłącznie o znajomość metod. Ważniejsze stają się doświadczenie, samoświadomość, odpowiedzialność oraz umiejętność świadomego prowadzenia procesu.
Dlatego różnica między Foundation a Practitioner nie polega tylko na liczbie godzin szkolenia. To przede wszystkim różnica w poziomie zawodowej dojrzałości.
Foundation i Practitioner – dwa etapy tej samej drogi
W standardach EMCC Global Foundation i Practitioner są kolejnymi poziomami rozwoju coacha i mentora. Każdy kolejny poziom oznacza większą głębię oraz rygor przygotowania. (EMCC Global).
Poniżej przedstawiamy drogę rozwoju coacha i mentora:
Wykaz ilości godzin w akredytowanym kursie coachingu i mentoringu w Norman Benett:
- Kurs Coaching Foundation EQA ECC - 36 godzin
- Kurs Coaching Practitioner EQA EMCC - 184 godzin
- Kurs Mentoring Foundation EQA EMCC - 30 godzin
- Kurs Mentoring Practitioner EQA ECC - 85 godzin
Dlaczego fundamenty są kluczowe w coachingu?
Poziom Foundation jest przeznaczony dla osób, które chcą poznać praktykę coachingu lub mentoringu i rozwinąć podstawowe kompetencje. Z kolei Practitioner odpowiada osobom, które wykorzystują coaching lub mentoring jako istotną część swojej pracy albo zaczynają profesjonalną praktykę. (EMCC Global)
Można więc powiedzieć:
Foundation buduje fundament. Practitioner buduje profesjonalną rolę.
To rozróżnienie jest bardzo ważne zarówno w coachingu, jak i w mentoringu.
Czym jest poziom Foundation?
Foundation to moment, w którym uczestnik zaczyna rozumieć, czym właściwie jest profesjonalny coaching lub mentoring.
Na tym poziomie najważniejsze są cztery elementy.
1. Podstawy
Najpierw trzeba poznać zasady. Uczestnik uczy się, czym coaching lub mentoring różni się od doradztwa, szkolenia czy konsultingu. Poznaje także podstawowe kompetencje, zasady etyczne oraz rolę osoby prowadzącej proces. Dzięki temu zaczyna świadomie rozróżniać różne sposoby pracy z drugim człowiekiem.
2. Struktura procesu
Dobra rozmowa rozwojowa nie jest przypadkową rozmową. Dlatego na poziomie Foundation uczestnik poznaje podstawową strukturę procesu. Uczy się kontraktowania, pracy z celem, prowadzenia sesji i domykania rozmowy. To ważne, ponieważ struktura daje bezpieczeństwo zarówno coachowi lub mentorowi, jak i klientowi.
3. Pierwsza praktyka
Nie da się nauczyć coachingu ani mentoringu wyłącznie z książek. Potrzebna jest praktyka.
Dlatego programy Foundation powinny zawierać ćwiczenia, pierwsze sesje oraz informację zwrotną. EMCC również wskazuje praktykę jako istotny element programów na kolejnych poziomach. W materiałach dotyczących EQA Foundation wskazywana jest m.in. praktyka z realnymi klientami poza samymi zajęciami. (EMCC Global)
W Norman Benett właśnie dlatego nasze programy Foundation są mocno praktyczne. Na przykład Mentoring Foundation online przygotowuje uczestników do prowadzenia procesu mentoringowego, rozwijania relacji, pracy z celami oraz korzystania z własnego doświadczenia w sposób wspierający. (normanbenett.pl)
4. Rozumienie procesu
Na początku uczestnik często skupia się na narzędziach.
„Jakie pytanie zadać?”
„Jakiej metody użyć?”
„Co zrobić, kiedy klient milczy?”
To naturalny etap.
Jednak z czasem ważniejsze staje się rozumienie całego procesu. Coach lub mentor zaczyna widzieć nie tylko technikę, ale także relację, odpowiedzialność, dynamikę rozmowy i cel rozwoju. I właśnie tutaj zaczyna pojawiać się potrzeba kolejnego poziomu.
Czym jest poziom Practitioner?
Practitioner oznacza wejście głębiej.
To etap, na którym uczestnik nie tylko zna narzędzia, ale zaczyna świadomie dobierać je do sytuacji, klienta i celu procesu. Według EMCC poziom Practitioner odpowiada osobom, które pracują jako coachowie lub mentorzy wewnętrzni, wykorzystują te kompetencje jako ważną część swojej roli zawodowej albo rozpoczynają pracę na zewnętrz otwierając własną praktykę. (EMCC Global)
W praktyce oznacza to kilka ważnych zmian.
1. Większa świadomość siebie
Na poziomie Foundation pytamy często:
„Jak to zrobić?”
Na poziomie Practitioner dochodzi drugie pytanie:
„Co ja wnoszę do tej relacji?”
Coach i mentor zaczynają dostrzegać własne schematy, potrzeby, przekonania oraz automatyczne reakcje. To niezwykle ważne. Bez samoświadomości łatwo bowiem pomylić potrzeby klienta z własnymi pomysłami na jego rozwój. Practitioner uczy więc nie tylko pracy z klientem. Uczy także pracy ze sobą.
Głębsza praca z klientem
Na poziomie podstawowym wiele rozmów dotyczy konkretnych celów i sytuacji. Z czasem pojawiają się jednak bardziej złożone tematy. Klient może mówić o konflikcie wartości, zmianie zawodowej, trudnych relacjach, odpowiedzialności liderskiej albo braku poczucia sensu. W takich sytuacjach samo zastosowanie modelu czy zestawu pytań często nie wystarcza. Potrzebna jest większa uważność i elastyczność. Dlatego poziom Practitioner rozwija zdolność pracy w sytuacjach, które nie mają prostego rozwiązania.
3. Większa odpowiedzialność
Im bardziej profesjonalna staje się praktyka, tym większa jest odpowiedzialność coacha lub mentora.
Dotyczy to między innymi:
- etyki,
- granic roli,
- poufności,
- kontraktowania,
- rozpoznawania własnych ograniczeń,
- korzystania z superwizji,
- dalszego rozwoju zawodowego.
EMCC wymaga od osób ubiegających się o indywidualną akredytację między innymi refleksyjnego uczenia się, ciągłego rozwoju oraz superwizji. (EMCC Global) To pokazuje bardzo ważną rzecz. Profesjonalizm nie polega wyłącznie na tym, żeby „dobrze prowadzić sesję”. Polega również na odpowiedzialności za jakość własnej praktyki.
4. Profesjonalizacja roli
Foundation może być świetnym początkiem dla menedżera, HR-owca, lidera lub osoby, która chce stosować coachingowy albo mentoringowy styl pracy. Practitioner idzie dalej. To etap dla tych, którzy chcą budować rolę zawodową coacha lub mentora. Dlatego pojawia się większa liczba godzin praktyki, więcej superwizji, głębsza refleksja i większy nacisk na własny styl pracy.
Coaching Foundation a Coaching Practitioner – czym się różnią?
W Norman Benett oba poziomy tworzą jedną spójną ścieżkę.
Coaching Foundation (36 godzin zajęć)
Coaching Foundation daje podstawy profesjonalnego coachingu
Uczestnik poznaje między innymi:
- strukturę sesji,
- kontraktowanie,
- pracę z celem,
- aktywne słuchanie,
- pytania coachingowe,
- podstawowe modele pracy.
To etap, na którym buduje się fundament.
Coaching Practitioner (184 godziny zajęć)
Coaching Practitioner jest znacznie bardziej rozbudowany
W aktualnej formule stacjonarnej program obejmuje 16 dni szkoleniowych (215 godzin zajęć) i prowadzi uczestnika przez bardziej zaawansowaną pracę z klientem, praktykę oraz rozwój własnego stylu coachingowego. (normanbenett.pl) To już nie jest tylko nauka podstawowych pytań czy modeli. Uczestnik uczy się świadomie zarządzać całym procesem i pracować z bardziej złożonymi tematami. Dlatego różnicę można ująć tak:
Foundation pokazuje mapę. Practitioner uczy poruszać się po terenie.
Mentoring Foundation a Mentoring Practitioner – czym się różnią?
Podobna logika działa w naszej ścieżce mentoringowej.
Mentoring Foundation (30 godzin zajęć)
Mentoring Foundation to pierwszy krok do profesjonalnej roli mentora.
Program pomaga zrozumieć:
- rolę mentora,
- granice mentoringu,
- strukturę procesu,
- sposób dzielenia się doświadczeniem,
- relację z mentee,
- znaczenie pytań i refleksji,
- etykę oraz kontraktowanie.
To poziom, który daje solidne podstawy i pierwszą praktykę. (normanbenett.pl)
Mentoring Practitioner (85 godzin zajęć)
Mentoring Practitioner jest przeznaczony dla osób, które mają już przygotowanie coachingowe i minimum 30 godzin praktyki. (normanbenett.pl) Na tym etapie pracujemy znacznie głębiej. Uczestnik rozwija własny styl mentora, uczy się bardziej świadomie korzystać z doświadczenia i pracować z trudniejszymi sytuacjami. Jednocześnie wzrasta znaczenie samoświadomości i odpowiedzialności za cały proces. Dlatego Practitioner nie jest po prostu „kolejnym kursem”. To następny etap profesjonalizacji.
Dlaczego nie warto zatrzymywać się na Foundation?
Nie każdy musi iść dalej.
Jeśli ktoś chce wykorzystywać coaching lub mentoring jako uzupełnienie roli menedżerskiej, poziom Foundation może być wystarczający. Jednak sytuacja wygląda inaczej, gdy pojawia się ambicja zawodowa.
Jeżeli ktoś chce:
- prowadzić regularne procesy,
- pracować z większą liczbą klientów,
- rozwijać własną praktykę,
- budować profesjonalną markę,
- podchodzić do wyższych poziomów akredytacji,
wtedy warto myśleć o poziomie Practitioner.
Co ważne, EMCC rozróżnia poziomy indywidualnej akredytacji EIA właśnie w zależności od doświadczenia i praktyki. Aktualnie Foundation wymaga między innymi minimum roku doświadczenia, 50 godzin pracy z klientami i feedbacki od pięciu klientów. Practitioner wymaga co najmniej trzech lat praktyki, 100 godzin i feedbacki od pięciu klientów. (EMCC Global) To dobrze pokazuje, że rozwój profesjonalisty jest procesem.
Foundation nie jest „gorszym” poziomem
To również warto mocno podkreślić.
Foundation nie jest wersją uproszczoną czy mniej wartościową. To właściwy poziom dla konkretnego etapu rozwoju. Bez dobrego fundamentu trudno zbudować dojrzałą praktykę. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy ktoś po kursie podstawowym uznaje, że rozwój jest zakończony. Dlatego pytanie nie brzmi:
„Czy Foundation jest wystarczająco dobry?”
Lepsze pytanie brzmi:
„Do czego chcę wykorzystywać te kompetencje?”
Jeżeli odpowiedź brzmi: „chcę pracować profesjonalnie”, wtedy Practitioner staje się naturalnym kolejnym krokiem.
Practitioner to nie tylko więcej narzędzi
To jedna z najważniejszych różnic. Na początku rozwoju łatwo myśleć, że kolejny kurs oznacza po prostu większą liczbę technik. Tymczasem dojrzałość zawodowa nie polega na tym, żeby znać 50 narzędzi zamiast 10.
Polega na tym, żeby wiedzieć:
- kiedy użyć narzędzia,
- kiedy go nie używać,
- kiedy zadać pytanie,
- kiedy pozostawić ciszę,
- kiedy podzielić się doświadczeniem,
- kiedy wrócić do kontraktu,
- kiedy skierować klienta do innego specjalisty.
To właśnie odróżnia techniczną sprawność od profesjonalnej dojrzałości.
Jak wybrać właściwy poziom dla siebie?
Zadaj sobie kilka pytań.
Czy dopiero poznajesz coaching lub mentoring?
Jeżeli tak, Foundation jest naturalnym początkiem.
Czy masz już pierwszą praktykę?
Jeżeli prowadzisz regularne rozmowy i chcesz pracować głębiej, warto rozważyć Practitioner.
Czy coaching lub mentoring ma być częścią Twojej roli, czy zawodem?
To ważne rozróżnienie. Foundation dobrze wspiera liderów, menedżerów i ekspertów, którzy chcą rozwijać innych. Practitioner jest szczególnie istotny dla osób budujących profesjonalną praktykę.
Czy jesteś gotowy na refleksję nad własnym sposobem pracy?
Na poziomie Practitioner to pytanie staje się kluczowe. Nie rozwijasz już tylko narzędzi. Rozwijasz siebie jako profesjonalistę.
Akredytacja a poziomy Foundation i Practitioner
Warto również rozróżnić akredytację programu od indywidualnej akredytacji praktyka.
EMCC Global Quality Award, czyli EQA, dotyczy jakości programu szkoleniowego. EMCC wskazuje cztery poziomy EQA: Foundation, Practitioner, Senior Practitioner i Master Practitioner. (EMCC Global) Z kolei EIA jest indywidualną akredytacją coacha lub mentora. Także tutaj występują poziomy Foundation, Practitioner, Senior Practitioner i Master Practitioner. (EMCC Global)
Zobacz film o co to jest akredytacja coachingowa i mentoringowa:
Znaczenie fundamentów w coachingu
W Norman Benett nasze akredytowane programy mogą prowadzić absolwentów do ubiegania się o indywidualną akredytację w uproszczonej ścieżce, po spełnieniu wymaganych warunków praktyki i doświadczenia. Na naszej stronie pokazujemy również osoby, które wspieraliśmy w procesie uzyskiwania akredytacji EIA. (normanbenett.pl)
Foundation pokazuje mapę. Practitioner uczy poruszać się po terenie.
Na poziomie Foundation poznajesz mapę. Zaczynasz rozumieć, czym jest coaching lub mentoring, jakie są jego granice, jak wygląda proces, z jakich etapów się składa i jakie narzędzia możesz wykorzystywać. Wiesz już, gdzie jesteś i jakie są możliwe kierunki dalszej drogi.
Ale mapa to jeszcze nie teren. Na mapie wszystko wygląda dość przejrzyście. Są drogi, punkty orientacyjne, oznaczenia i kierunki. W realnej pracy z klientem sytuacja jest znacznie bardziej złożona. Pojawiają się emocje, cisza, opór, zmiana celu, niejasny kontrakt, własne reakcje coacha lub mentora, trudne dylematy etyczne czy sytuacje, w których żadna znana technika nie pasuje idealnie.
I właśnie tutaj zaczyna się poziom Practitioner. Practitioner nie polega na poznaniu większej liczby „tras”. Chodzi raczej o rozwijanie zdolności orientowania się w terenie wtedy, gdy nie wszystko jest oczywiste. Uczysz się zauważać sygnały, reagować na zmieniającą się sytuację, wybierać kierunek świadomie i – co równie ważne – czasem zatrzymać się zamiast iść dalej tylko dlatego, że wcześniej tak zaplanowałeś.
Z czasem coraz mniej skupiasz się na pytaniu:
„Jakiego narzędzia powinienem teraz użyć?”
a coraz częściej pytasz:
„Co naprawdę dzieje się w tej relacji i czego w tej chwili potrzebuje klient?”
To zasadnicza zmiana.
Foundation daje orientację. Practitioner rozwija elastyczność, samoświadomość i zawodowy osąd. Uczy poruszać się po terenie, który za każdym razem wygląda trochę inaczej, bo każdy klient, każda relacja i każdy proces są inne. Doświadczony coach czy mentor nie pracuje więc jak ktoś, kto kurczowo trzyma się mapy. Korzysta z niej, ale jednocześnie patrzy na teren. Wie, dokąd zmierza, ale pozostaje uważny na to, co wydarza się po drodze. I chyba właśnie dlatego można powiedzieć:
Foundation pomaga wejść w rolę. Practitioner pomaga w niej dojrzeć.
Podsumowanie: Foundation czy Practitioner?
Oba poziomy są potrzebne.
Foundation daje fundament. Practitioner buduje zawodową dojrzałość.
Foundation pomaga:
- zrozumieć rolę,
- poznać strukturę,
- rozpocząć praktykę,
- nauczyć się podstawowych narzędzi.
Practitioner pomaga:
- pogłębiać pracę,
- rozwijać samoświadomość,
- brać większą odpowiedzialność,
- budować własny styl,
- profesjonalizować rolę coacha lub mentora.
Dlatego nie warto pytać, który poziom jest „lepszy”.
Warto zapytać:
na jakim etapie swojej drogi jestem i dokąd chcę dojść?
Jeżeli dopiero zaczynasz, Foundation jest właściwym pierwszym krokiem.
Jeżeli masz już podstawy i praktykę, Practitioner może być momentem, w którym przestajesz tylko poznawać zawód, a zaczynasz naprawdę w nim dojrzewać.
Jeśli jesteś po poziomie podstawowym, zadaj sobie pytanie: czy chcesz znać narzędzia, czy naprawdę dojrzewać w zawodzie?
